Bugün kıyaslama yapacağımız ülke Belçika’dır. Avrupa’nın tam ortasında, komşu olduğu 5 ülkeye en uzak mesafesi 250 km…
Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO) ve diğer örgütlerin merkezleri bu ülkede bulunuyor.
Belçika’nın toplam yüzölçümü Sivas ilimiz kadardır. Bu kadar dar alanda neleri başardıkları görülürse; bizim kıyaslamanın sonucu ile bütünleştirmek daha kolay olabilir. Kısıtlı imkanlarına rağmen ekonomik ve lojistik alt yapılarıyla dünya ticaretinde söz sahibi olabiliyorlar.
Avrupa’nın en büyük 2. limanı (Antwerp) bu ülkededir. Bunun dışında ülke sınırları içinde 7 liman daha bulunmaktadır. Bunlar Gent, Zeebrugge, Ostend, Brüksel, Liege, Genk ve Namur limanlarıdır.
Bu küçük ülkenin toplam yüzölçümünün yüzde 57’si tarım toprağıdır. Toplam tarımsal üretimin üçte ikisini canlı hayvan, et ve süt ürünleri oluşturmaktadır.
Kalan arazilerde, Opel, Ford, VW, Volvo, Audi markalarına ait 7 otomobil fabrikası vardır. Hepsi bu kadar da değil. Gemi yapımı, kimyasallar, tekstil, çelik ve ağır sanayi tesisleri de bu dar alana sığdırılmıştır.
OECD ülkeleri arasında Belçika, oldukça verimli ve güçlü bir sosyal güvenlik sistemine sahiptir. Sosyal harcamaları GSYİH’nin yaklaşık yüzde 29’unu oluşturmaktadır.
İşçilerin yüzde 65’i sendikaya üye olduğundan (Türkiye’de yüzde 14.02), Belçika en yüksek sendika üyelik oranına sahip ülkelerden biridir.
İşte böyle bir ülke ile bu günkü market fiyatları kıyaslamasını yaptık…
Bunu ölçmek için aynı sanal alışverişi Belçika’da Lidl’dan (Kaynak: Amir Zakaria ve kurumsal site), Türkiye’deki alışverişi ise Carrefoursa’dan yaptık.
- Alışveriş tarihi 21 Kasım 2025 olup güncel euro kuru 48,89 TL idi.
- İlişikteki listenin birinci sütununda Belçika fiyatları, üçüncü sütununda Türkiye fiyatları, orta sütunda ise Türkiye fiyatlarının euro karşılığı yer almaktadır.
- Listede görüleceği üzere 27 ürünlük aynı alışverişe euro bazında ülkemizde yüzde 25 daha fazla ödenmektedir.
- 18 üründe pahalıyız, geriye kalan 9 üründe de biz ucuzuz.
- En dikkat çekici taraf; euro bazında yüzde 100’den pahalı olduğumuz ürünlerdir. Bunların başında dana kıyma geliyor.
- Yüzde 50’den pahalı olduğumuz ürünler ise tam buğday ekmeği, ayçiçek yağı, muz ve cheddar peynirdir.
- Sızma zeytinyağında yüzde 28, salamda yüzde 36, cinde yüzde 40, viskide yüzde 42 makarnada yüzde 39 daha pahalıyız.
- Bizim ucuz olduğumuz ürünlerde; 3 ürün hariç (Tavuk göğsü, yumurta ve kuru soğan), euro bazında yakınlık olması bile bizim açımızdan düşündürücüdür.
- Belçika kişi başı geliri olan 57.772 euro (neredeyse bizimkinin 4 katı) ile dünyada 16. sırada yer almaktadır (IMF- 2026). Ve bunu 12 milyona varan nüfusile yapıyorlar.
- 2025 yıllık enflasyonu yüzde 3,2 (bizimki 10 kat fazla) olup, bunu da düşürmek için büyük mücadele vermekteler ve 2026’da 1 puan azaltacaklarını kesin bir dille ifade ediyorlar. (IMF)
- 2025 yıl başı itibariyle Belçika’da asgari ücret 2.070,48 euro dur (101.225 TL karşılığı).
Bu bize ne ifade ediyor?
Bizim asgari ücret (22.104 TL) alan vatandaşlarımız, 4,5 kat gelire sahip asgari ücretli Belçika vatandaşına göre euro bazında aynı alışverişe yüzde 25 fazla ödemek zorundalar.
- Satınalma gücü bakımından durumu biraz daha anlaşılır hale getirelim. Bir Belçikalı bu alışverişi bir ay içinde 12 defa tekrarlayabilirken, ülkemiz tüketicisi 452 euro karşılığı olan ücreti ile aynı sürede aynı alışverişi 2 defa tekrarlayabiliyor. İşte altı çizilmesi gereken en önemli gerçek budur.
Başka bir ifade ile Belçikalı gelirinin sadece yüzde 8’i ile bu alışverişi yaparken, vatandaşımız gelirinin yüzde 45’ini market kasasına bırakmak zorundadır.
- Eğer her iki tarafın da gelir ve fiyat düzeyleri benzerlik gösterseydi, bizdeki alışverişin tutarı 10.023 TL yerine 1.768 TL olmalıydı. Veya 10.023 TL’lik alışverişi yapan vatandaşımızın asgari ücreti 120.276 TL olmalıydı.
Sonuç olarak; yukarda belirttiğim bazı ürünlerin euro bazında yüzde 50-100 arası fiyat yüksekliğini kimse maliyet artışı ile açıklayamaz. Evet belki oradaki desteklerin tamamı bizde yok ama bizdeki fırsatçılar da orada bulunmuyor.
NOT: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) son raporuna göre; ABD’nin gümrük tarifeleri ve kuraklık gibi sert iklim koşulları et fiyatlarının dünya genelinde yükselmesine yol açmış. 100 kg karkas et fiyatının en yüksek olduğu ülke, güya 745,3 euro ile İngiltere çıkmış. ABD’de 100 kg karkas et fiyatı 727,5 euro, AB’de 100 kg karkas et fiyatı 669,8 euro ya ulaşmış.
Ülkemizde de ofisi bulunan FAO’nun İngiltere değerlendirmesi yanlıştır. 100 kg karkas ette dünyanın en yüksek fiyatı 1.115 euro ile bizdedir. İngiltere’den euro bazında yüzde 50 daha pahalı olmamıza rağmen neden istatistik dışında kaldığımız anlaşılamamıştır. Ancak yine de dünyanın hangi fiyata ağladığını, bizim hangi fiyata şaşırmadığımızı göstermesi bakımından da ilgi çekicidir!
(Haber: 24.11.2025 tarihli Hürriyet).
(Fiyat kaynağımız: 27.11.2025 tarihli Ulusal Kırmızı Et Konseyi tablosu)
[Dana karkas kg fiyatı 549,93 TL olup, güncel kurdan (49,30 TL) 11,15 euro dur.]
