Güney Avrupa’da, Akdeniz’in kalbinde yer alan Malta, 316 kilometrekare yüzölçümüne sahip (Mamak ilçesi kadar) bir ada ülkesidir. Sicilya’nın 93 km güneyinde bulunur. Başkenti Valletta, para birimi Euro’dur. Nüfusu yaklaşık 574.000’dir ((Pendik ilçesi kadar).
- Malta, 2025 yılında 49.277 dolarlık kişibaşı geliri ile bizimkinin (18.040 dolar) 2,7 katıdır. Bu kişibaşı gelirle dünyada 27. sıradadır (biz 69. sıradayız). Dolayısıyla yüksek gelir grubuna sahip bir ülke sayılır.
- Yıllık enflasyonu % 2,4, işsizlik oranı % 2,5’tir…
- Gelirlerinin çok büyük kısmı (yaklaşık % 89) finans, turizm ve dil eğitimi gibi hizmet sektörüne dayanır. Malta 2004 yılında AB üyesi olmuştur.
- UNESCO’nun Dünya Mirası Sit Alanı olarak belirlediği 9 yer Malta’da bulunmaktadır. Bu bakımdan dünyanın en önemli turizm destinasyonlarından biridir.
- Yabancı yatırımcıların iş yapmaları için güvenli, istikrarlı ve kolay mevzuata sahip bir pazar olarak değerlendirilmektedir. Malta’nın 2024 yılında yurt dışından gelen doğrudan yabancı yatırım stoku 10,7 milyar dolardır. Bizimki de aynı dönem için 11,3 milyar dolardır.
- Gıda ihtiyacının sadece % 20’sini yerel üretimle karşılayabilmekteler. Yani bu günkü fiyat kıyaslamamızı % 80 ithal ürün tüketen bir ülke ile yapıyoruz.
- Asgari ücret aylık brüt 994 Euro, net 890 Euro’dur. Bizimki 528 Euro’dur.
- Fiyat kıyaslamamıza geçebiliriz…
- Ülkedeki market zincirleri; Lidl ve EuroSpin (indirim marketleri), Greens (Hipermarket), Welbee’s (orta gelir grubu için), Arkadia (ürün kalitesi yüksek).
- Fiyatların alındığı tarih 1 Temmuz 2026, alışveriş yeri Welbee’s. Markettir.
- Güncel kur, 1 Euro= 53,15 TL
- 68 ürünün yer aldığı listede Malta alışverişi 313,75 Euro, Türkiye alışverişi 424,01 Euro (22.527 TL) tutmuştur. Yani ülkemizde aynı alışverişe % 35 fazla ödenmektedir. Alkol olmadan görmek isteyenler için ara toplam verilmiştir. Bu şekilde de fark % 25’dir. Fiyatı daha yüksek olan ürün sayımız 43’tür.
- Kırmızı etteki pahalılığımız bu kıyaslamada da dikkat çekiyor.
- Muz fiyat yönünden sorunlu ürün çeşitlerimizden olmayı sürdürüyor. Ancak son günlerde yapılan indirimlerle şimdilik fark azalıyor.
- Ayçiçek yağ fiyat seviyemizin kolay savunulabilecek bir yanı yoktur.
- Makarna, ekmek ve diğer unlu mamullerde de bizim aleyhimize fiyat farkı açılmaya başlamıştır.
- Aynı durum süt ürünlerinde de görülmeye başlanmıştır. Son zamanlarda bizim tereyağı fiyatlarına (20 Euro/ kg) yaklaşan bir ülke bulamadım. Bir Fransız markası olan President tereyağın aynı ambalajı Malta’da 2,99 Euro, Türkiye’de 4,38 Euro fiyata sahiptir. Yüzde 46 fazlalığın yorumunu sizlere bırakıyorum.
- Nescafe Klasik 100 gr ambalaj Malta fiyatı 3,59 Euro, Türkiye fiyatı 6,21 Euro’dur. Fazlalık oranı % 73’tür.
- Nescafe Gold 100 gr ambalajda Malta fiyatı 4,99 Euro, Türkiye fiyatı 11,29 Euro’dur. Fazlalık oranı % 126’dır.
- Bir Fransız markası olan Bonne reçellerinin Malta fiyatı 4,05 Euro, Türkiye fiyatı 6,49 Euro’dur. Fazlalık oranı % 60’tır.
- Milka çikolata 100 gr Malta fiyatı 2,99 Euro, Türkiye fiyatı 3,67 Euro’dur. Fazlalık oranı % 23’tür.
- Colgate diş macunu 75 ml Malta fiyatı 1,75 Euro, Türkiye fiyatı 4,08 Euro’dur. Fazlalık oranı % 133’tür.
- Alkollü içeceklerdeki büyük farkın vergiden kaynaklandığını biliyoruz. Ancak buna tedarikçi katkısı da varsa, onu ölçemiyoruz.
- Bu alışverişe bizim vatandaşımız % 35 daha fazla öderken, alışverişi ucuza getiren Malta vatandaşının geliri % 69 daha fazladır.
Satınalma gücü farkına gelecek olursak; Malta vatandaşı aylık geliri ile bu alışverişi bir ayda 2.8 defa tekrarlayabilirken, bizim vatandaşımız aynı alışverişi aylık geliri ile 1,2 defa yapabilmektedir. Başka bir ifade ile Malta vatandaşı aylık gelirinin % 35’i ile bu alışverişi yapabilirken, bizim vatandaşımız gelirinin % 59’unu bu alışverişe ayırmak durumundadır.
Sonuç olarak; Artık gıda ürünlerinde, dolar ve euro bazında dünyanın en pahalı fiyat seviyelerinde olduğumuz genel kabul görmüştür. Ancak yukarda aynı küresel markaların birebir aynı ambalajdaki 6 çeşidinin iki ülke arasındaki normal olmayan fiyat farkları da şaşırtıcıdır. Kaldı ki bu küresel markaların bir kısmının ülkemizde de üretimleri bulunuyor.
Yerli markalarımızın da yurt dışında daha ucuz olduğunu çok tespit ettik. En son örneği de kaynak suyunda gördük. Yılın ilk 5 ayında İngiltere’ye litresi 5,85 TL’den kaynak suyu ihraç edilmişken, marketlerde en ucuz suyun litresi 14 TL’den satılır oldu. (Dünya Gazetesi)
Şimdiye kadar 43 ülke ile fiyat kıyaslaması yaptık ve gıda dışı kategorilerde de en pahalı ülkeler arasında olduğumuz anlaşıldı. Bunun çeşitli sebepleri olabilir.
Deutsche Bank kaynaklı, “Dünyanın Fiyatlarını Haritalamak” başlıklı 41 ülkede yapılan araştırmaya göre Türkiye’de satılan iPhone’un küresel en pahalı fiyata sahip olduğu ve ABD fiyatının yaklaşık 2,2 katına ulaştığı bildiriliyor. Bu ürünün ABD’den daha ucuza satıldığı ülkelerin ise Güney Kore ve Japonya olduğu açıklanıyor. Konunun yeterince anlaşılmış olduğunu umuyorum.
