TERK-İ DİYAR
“1940 kuşağının gözde şairlerinden biriydi A. Kadir. Subay babası genç yaşta dünyayı terki diyar eyleyince ailesi yoksulluğa düşmüştü.” (Eren Aysan, “A. Kadir’i Düşünelim”, Cumhuriyet, 27 Aralık 2025)
“Terk-i diyar etmek” deyimi, bir insanın doğduğu ülkeden ya da kentten ayrılması, göç etmesi anlamında kullanılır. Deyimdeki “diyar” sözcüğü, ülke ya da herhangi bir yer anlamındadır. “Terk-i diyar”ın başına ayrıca “dünya” sözcüğünü eklemek, deyimin hem yerleşik kalıbını hem anlamını bozar. Ya “terk-i diyar eyleyince” ya da “dünyayı terk edince” dememiz gerekir. İkisi bir arada olmaz. “Dünya” sözcüğünü ille de bu kalıp içinde kullanmak istiyorsanız o zaman “terk-i dünya” diyeceksiniz.
Hepsi bir yana, Eren Aysan arkadaşımız, bu tümceyi “Subay babası genç yaşta bu dünyadan göçünce…”diye kursaydı daha uygun olmaz mıydı?
* * *
GENE “GERİ İADE”!
Arapça “iade” sözcüğünün anlamının “geri vermek” olduğunu, dolayısıyla “geri iade” denemeyeceğini artık Mısır’daki sağır sultan bile duydu ama Bedri Baykam kardeşimize anlatamadık! İşte onun son kullanımlarından biri:
““… genel merkez baskınında ipleri ele geçiren tarafın hiçbir zaman ne bir siyasi etik ne de centilmenlikle görevi esas sahibine geri iade etmeye yanaşmayacağından, ben birinci saniyeden itibaren %100 emindim…”(Bedri Baykam, “Mutlak Şizofrenik Kriz”, Cumhuriyet, 28 Mayıs 2026)
* * *
İNSANIN “TANE”Sİ!
AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’e dek birçok siyasetçi, insanlardan söz ederken inatla “tane” demeyi sürdürüyor.
Faruk Bildirici de ben de defalarca uyardık; “insanlardan ‘tane’ diye söz etmeyin, ayıp oluyor” dedik. Ama uyarılarımıza pek kulak asan olmadı. Nazım Alpman dostumuz bile geçenlerde aynı yanlışa düştü. Şöyle diyordu BirGün’deki köşeyazısında:
“Ocak çöküyor, işçilerden bir tanesi yarı beline kadar kömürün altında kalıyor.” (Nazım Alpman, “Cehennem Günlerinde Kitap Aşkı!”, BirGün, 14 Mayıs 2026)
Biz de o zaman soruyoruz dostumuza: Sevgili Nazım, sen de mi işçilerden “tane” diye söz etmeye başladın?
* * *
DEM VURMAK…
“Dem vurmak” ve “boy göstermek” deyimleri, dilimizde daha çok olumsuz anlamda kullanılır. Ama bizim haber sunucuları Türkçenin bu özelliğini bilmediklerinden, haber sunarken “Özgür Özer sahnede boy gösterdi”, “Erdoğan falan şeyden dem vurdu” gibi tümceler kuruyorlar.
İyi hoş da siz böyle söylerseniz, adını andığınız kişilerin sahnede boy göstererek gösteri yaptığını ya da bir konuda uzun uzun konuşarak maval okuduğunu anlatmış olursunuz! Amacınız bu olmasa bile…
* * *
HAFTANIN NOTU:
KÖYDE ÇIKAN ŞİİR DERGİSİ
Dergicilik bir tutkudur, bu işe bulaşanlar bir daha kolay kolay sıyıramaz yakasını!
Murat Koçak (namı diğer Deli Murat), Ankara’da “A Şiirevi” adını verdiği Kültür Merkezi’ni ve Ayışığı adlı şiir dergisini kapatıp birkaç yıl önce başkentten ayrılınca kapağı Çanakkale-Assos’a atmıştı. Sonra Güzelköy’e geçti. Ama oradan da sıkılmış olmalı ki daha sonra Aksaray’ın Ortaköy ilçesine bağlı Sarıkaraman köyüne yerleşti.
Murat’ı tanıyanlar bilir: Koşulları ne denli elverişsiz olursa olsun, o hep aykırı ve özgün işler peşinde koşmayı sever. Sarıkaraman köyünde de boş durmadı. Bir “şiir delisi” olarak önce “Murat Koçak Şiir ve Yaşam Çilehanesi”ni oluşturdu; ardından da üç aylık şiir dergisi “Bozkır Şiir Yaşam”ı yayımlamaya başladı.
Murat Koçak, köyde yayımlanan bir şiir dergisinin yöneticisi olmaktan mutlu. Şiirsever okurların dergiye “dayanışma payı” ile katkıda bulunabileceklerini söylüyor. Sürdürümcü sayısı şimdilik çok az ama o bu işi yürütmeye kararlı görünüyor. Derginin şiirseverlere bir de çağrısı var: “Sürdürümcü sayımızı 100’e ulaştıralım! Beğenmekten öte varlığımıza can yoldaşı olursanız seviniriz.”
“Bozkır Şiir Yaşam” dergisi, özgün boyutu ve sayfa tasarımıyla dikkat çekiyor. Ayrıca ozanların el yazılı şiirlerine ve mektuplarına da yer veriyor.
İletişim için: bozkirsiiryasam64@gmail.com
Yıllık katkı payı 4 mevsim için 1.250 TL.
