Ajans Bizim – Türkiye’den 15 yaşındaki Reyyan Demiriz, 65 farklı ülkeden 1,6 milyon başvurunun yapıldığı BM genç yazarlar yarışmasında birincilik ödülünü kazandı.
Resmi adı Evrensel Posta Birliği (UNU) olan posta hizmeti, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ile ortaklaşa bu yarışmayı düzenledi.
54. yılına giren yarışma, 2025 BM Okyanus Konferansı ile bağlantılı olarak, 9-15 yaş arası gençleri “Sen okyanus ol” teması altında denizleri ve okyanusları koruma gerekliliğini düşünmeye davet etti.
UPU, yarışmayla sürdürülebilirlik, denizlerin korunması ve dünya çapındaki ekosistemlerin birbirine bağlılığı konusunda farkındalık yaratmayı amaçladığını belirtiyor.
İkinci sırada, ünlü bir film yönetmenine okyanusun kritik durumunu anlatan bir film çekmesi için çağrıda bulunan mektubuyla Vietnamlı 16 yaşındaki Pham Doan Minh Khue yer aldı.
Üçüncü sırada, okyanusun insanlığın hayatta kalması ve refahının kendi varlığıyla ayrılmaz bir şekilde bağlantılı olduğunu hatırlatan mektubuyla bronz madalya ile onurlandırılan Burkina Faslı 13 yaşındaki Kanlanfe Ingrid Ouali yer aldı.
Okyanustan insanlığa çağrı
Reyyan Demiriz’in kaleme aldığı “İnsanlığa” başlıklı şöyle:
“Ben Okyanusum. Uçsuz bucaksız ve sonsuz, ilk beşik ve son ayna. Siz dili taşa kazımadan, ilk ateş parmaklarınıza dokunmadan önce, ben dalgalarda şarkı söylüyor, ay ışığında nefes alıyor ve vahşi yaşamın sessiz rüyalarına tanık oluyordum.
Ben dünyanın kanıyım, gökyüzünün aynası, yaşamın nabzıyım. Yine de bana sanki yaşamdan yoksunmuşum gibi davranıyorsunuz. Deniz, çok endişeli, çok açgözlü veya çok sabırsız olanları ödüllendirmez. Bunu Anne Morrow Lindbergh söylemiştir ama siz hâlâ acele ediyorsunuz, hâlâ alıyorsunuz, bir zamanlar ruhunuzu benimkine bağlayan kutsallığı unutuyorsunuz. Plastiklerle ciğerlerimi dolduruyorsunuz ve hâlâ sizi beslememi bekliyorsunuz. Benim nefesimin senin nefesini mümkün kıldığını unuttun mu? Ormanlarında övdüğün oksijen burada, benim sallanan yosun ve plankton bahçelerimde doğar; sen kimsin ki doğanın kendisini yok ediyorsun?
Sanki üstünmüşsün gibi ilerlemeden, doğa üzerinde hakimiyetten bahsediyorsun. Ama ‘sen’ ve ‘ben’ diye bir şey yok. Sadece ‘biz’ var. Unutma, ben hastalandığımda, yağmur ritmini unutur, nehirler kurur ve rüzgâr tohum yerine keder taşır. Okyanusu iyileştirdiğinde, kendini de iyileştirmeye başlarsın. Öyleyse bana geri dön, bir çocuğun annesine döndüğü gibi. Kıyılarımda çıplak ayakla yürü. Kumlara makinelerinle değil, ellerinle dokun. Benimle konuş. Ben her zaman dinliyorum. Yaşlı olsam da, henüz işim bitmedi.
Ellerinle başla. Yeniden kullanılamayanları reddetmelerini sağla. Plastik yerine cama, kolaylık yerine kalıcılığa uzanmalarını sağla. Diğerlerinin kıyılarımda bıraktıklarını topla. Evet, senin olmasa bile. Hepsi senin. Sen, gelgit havuzundaki martı kadar bana aitsin. Kanalizasyona attıklarınızı dikkatli seçin. Yıkadığınız kimyasallar, hiç görmediğiniz mikro boncuklar bana ulaşır. Balıkların solungaçlarına ulaşır. Yaşamın beşiğine ulaşır. Temizliğiniz benim, nefesimi kesmesin. Nehirleri ve yağmuru koruyun, çünkü onlar benim elçilerimdir. Onlara döktüğünüz her şey bana da dökülür. Onların ruhlarını engellediğinizde, göğsümde onların nabzının zayıfladığını hissederim.
Liderlerinize bana olan sevginizi duyurun. Koruma olmadan kârdan bahsettiklerinde, yeniden ekilemeyecek olanları çıkarmak için deniz tabanını parçaladıklarında sesinizi yükseltin. Kırılgan ekosistemlerimi koruyan, yerli halkların bilgeliğini onurlandıran, aceleci davranışların yerine uyumu ön plana çıkaran politikaları savunun. Saygıyla yiyin. Özenle avlanan, sevgiyle yetiştirilenleri seçin ve endüstrinin açlığının yaratıklarımın dengesini yok etmesine izin vermeyin.
Ve eğer isterseniz, kendi unutkanlığınızda boğulmadığınız yeni bir hikaye yazmaya başlayabiliriz. Çünkü ben yeterince derinden yaralandığımda, rüzgar bile şarkılarını unutur. Tohum yerine keder, çiçek yerine kül taşımaya başlar. Hışırdar ve çıkardığı ses fısıltı değil, uyarıdır. Shakespeare, ‘Dünya, dinleyenler için müzikle doludur’ diye yazmış, ama son zamanlarda kulaklarınız motor sesleriyle dolu. Yavaşla. Dinle. Etrafında giderek artan sessizlik, gürültünün yokluğu değildir. Hayatın yok olmasıdır.
Susuzluğun sana suyun kutsal olduğunu öğretmesini bekleme. Son balık, midesinde senin plastiklerinle ölene kadar beklemeden, ilerlemenin güzelliği unutmanın bedeline değer olup olmadığını sor. Seni lanetlemiyorum. Şimdi bile gemilerini güvenle taşıyorum. Sıcaklığınızı soğutuyorum. Ama yoruluyorum. Bir zamanlar size hayaller getiren gelgit, şimdi köpüklerinde uyarılar taşıyor. Yine de size merhamet gösteriyorum. Unutmayın: Ben yeniden doğuşum ve tekrar yükseleceğim. Temiz ya da kirlenmiş, şarkı söyleyen ya da sessiz. Nasıl yükseleceğim size bağlı. Mirasınız petrol sızıntıları ve batık şişeler mi olacak, yoksa mercan bahçeleri ve balina şarkılarının geri dönüşü mü? Seçim, her zaman olduğu gibi, sizin. Ama beni nasıl koruyacağınızı soracak kadar önemsiyorsanız, büyük emirlerle değil, tek bir damladan dalgalar gibi yayılan küçük, kutsal jestlerle cevap vereceğim.
Ve eğer isterseniz, kendi unutkanlığınızda boğulmadığınız yeni bir hikaye yazmaya başlayabiliriz. Çünkü ben yeterince derinden yaralandığımda, rüzgar bile şarkılarını unutur. Tohum yerine keder, çiçekler yerine küller taşır. Hışırdar ve çıkardığı ses fısıltı değil, uyarıdır. Shakespeare, ‘Dünya, dinleyenler için müzikle doludur’ diye yazmıştır, ama son zamanlarda kulaklarınız motor sesleriyle doludur. Yavaşla. Dinle. Etrafında giderek daha yüksek sesle duyduğun sessizlik, gürültünün yokluğu değildir. Hayatın yok olmasıdır. Susuzluğun sana suyun kutsal olduğunu öğretene kadar bekleme. Son balık, midesinde senin plastiklerinle ölene kadar bekleme, sonunda ilerlemenin güzelliği unutmanın bedelini ödemeye değer olup olmadığını sorma. Seni lanetlemiyorum. Şimdi bile gemilerini güvenle taşıyorum. Sıcaklığınızı soğutuyorum. Ama yoruluyorum. Bir zamanlar size hayaller getiren gelgitler, artık köpüklerinde uyarılar taşıyor. Yine de size merhamet gösteriyorum. Unutmayın: Ben yeniden doğup, tekrar yükseleceğim. Temiz ya da kirlenmiş, şarkı söyleyen ya da sessiz. Nasıl yükseleceğim size bağlı. Mirasınız petrol sızıntıları ve batık şişeler mi olacak, yoksa mercan bahçeleri ve balina şarkılarının geri dönüşü mü? Seçim, her zaman olduğu gibi, sizin. Ama beni nasıl koruyacağını soracak kadar önemsiyorsan, sana büyük emirler yerine, tek bir damladan dalgalar gibi yayılan küçük, kutsal jestlerle cevap vereceğim.
Çocuklarına öğret, onlara denizin sadece tatillerinin arka planı olmadığını, akciğerlerindeki nefes ve tüm canlıların atası olduğunu anlat. Kahlil Gibran’ın bir zamanlar yazdığı gibi, ‘Dünya’nın çıplak ayaklarınızı hissetmekten zevk aldığını ve rüzgarların saçlarınızla oynamak için can attığını unutmayın.’ Benim de sizin sevincinizi taşımak, hayranlığınızı yansıtmak için can attığımı unutmayın. Bana bir angarya olarak değil, bir sevgi göstergesi olarak bakın. Ben de size alabileceğinizden daha fazlasını vereceğim; daha fazla güzellik, daha fazla oksijen, daha fazla yaşam. Acı veren bir umutla,
Okyanus”
