Ceyhun Ergüven / Ajans Bizim – İkonik buzullarının erimeye başlamasının iklim değişikliğinin tahribatını özetlediği İsviçre’de yurttaşlar bugün büyük bir çoğunlukla 2050 yılına kadar fosil yakıt tüketimini azaltma lehinde oy kullandı.
Siyasî partilerin büyük çoğunluğu halka evet oyu verilmesi çağrısında bulunmuştu.
Sandıkların kapandığı yerel saatle 12.00’de yayınlanan tahminlere göre, ikinci bir referandumda da uluslararası faaliyet gösteren büyük şirketlere yüzde 15 vergi getirilmesi de kabul edildi.
Tamedia basın grubunun tahminlerine göre, yerel saatle 09.15’te “evet” oyları iklim tasarısı için yüzde 58,7, büyük şirketlere yeni vergi için de yüzde 79 düzeyindeydi.
İsviçre’nin en büyük partisi olan radikal sağcı İsviçre Halk Partisi (UDC ya da SVP) dışında tüm büyük partiler ve federal hükümet, evet oyu verilmesi çağrısında bulunmuştu. Ancak UDC, elektriksiz ve soğuktan titreyen bir ülke korkusuna oynayan endişe uyandırıcı kampanyası nihayetinde halkı ikna edemedi.
Tasarı, petrol ve doğalgaz tüketiminin kademeli olarak azaltılmasını öngörüyor, ancak bunu yasaklamıyor. Aynı zamanda İsviçre’nin hidroelektrik ve güneşten enerjisinden yararlanma gibi daha fazla yenilenebilir enerji üretmesi ve ısı pompaları gibi daha iklim dostu ısıtma sistemlerini desteklemesi gerekecek.
Buzullar tehlikede
İsviçre ve dağ ekosistemi, iklim değişikliğinden özellikle etkileniyor. İsviçre buzullarının durumu heyecan verici ve uzmanlara göre yok olmaya mahkûm!
Enerji, petrol ve doğalgaz ihtiyacının yüzde 75’ini ithalatla karşılayan bir ülke için çetrefilli bir durum söz konusu. Enerji alanındaki bu kırılganlık, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle çarpıcı bir şekilde daha da belirginleşti.
“İklim Koruma Hedefleri, İnovasyon ve Enerji Güvenliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Federal Yasa”, herhangi bir yasak ya da yeni vergi getirmeden sera gazı etkisi yapan emisyonları azaltmayı ve aynı zamanda yabancı enerji kaynaklarına olan bağımlılığı da düşürmeyi amaçlıyor.
Bu yasa aslında, iklim eylemcilerinin 2019 yılında masaya yatırdığı ve “buzul girişimi” olarak bilinen popüler bir girişime karşı bir teklif olarak çıktı. Girişim, 2050 yılından itibaren fosil yakıt tüketiminin yasaklanması çağrısında bulunuyordu.
Teşvikler var ama yasaklar yok
Hükümet ve parlamento, bunun çok radikal bir önlem olduğunu düşündü ve fosil yakıt tüketimini yasaklamadan mümkün olduğunca azaltmak için malî olanlar da dahil olmak üzere teşviklere odaklanmayı tercih etti.
Planlar, ev sahiplerinin iklim dostu ısıtma sistemlerine geçmelerine yardımcı olmak için on yıl boyunca her yıl 200 milyon frank (yaklaşık aynı miktarda avro) ödenek öngörüyor. Havadaki CO2‘yi filtreleyebilenler gibi yenilikçi teknolojilere yatırım yapan endüstriler de desteklenecek.
İsviçre Halk Partisi, “elektrik israfı yasası” olarak nitelendirdiği tasarının, enerji kaynağı olarak kalorifer yakıtı, gaz, dizel ve benzinin yasaklanmasına yol açacağını, enerji güvenliğini tehlikeye atacağını ve hanelerin elektrik faturalarının yükselmesine neden olacağını iddia ediyor.
Bu SVP’nin iklim mevzuatına ilk karşı çıkışı değil. Parti 2021 yılında da sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik bir yasa tasarısını reddetmişti.
Tahminler ayrıca, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve G20’nin uluslararası alanda faaliyet gösteren büyük şirket gruplarının en az yüzde 15 oranında vergilendirilmesi tavsiyesini hayata geçirecek anayasa değişikliğine de büyük bir “evet” çıkmasını öngörüyor.
