İstanbul Havalimanı, yeme içme mekânlarındaki fahiş fiyatlarıyla küresel şöhret kazanmıştır. Böylece birçok olumlu özelliği geri planda kalmakta ve yazık olmaktadır. Problemin büyüklüğü yetkilileri ilgilendirmediği gibi inandırıcı olmayan beyanları da acı acı gülümsetmektedir. Sosyal medya alanı yerli veya yabancı yolcuların bu kötü reklam sloganlarıyla doludur.
Beni takip edenler bilirler, yeterli araştırma yapmadan aceleye gelmiş yazı yazmam. Kullandığım kaynaklar sadece sosyal medya hesapları olmaz.
Yabancı medya kuruluşlarının dışardan yaptıkları tespitleri de, işleri gereği bir ayakları sürekli dışarda olan arkadaşlarımın yardımları da sonuca ulaşmama yardımcı olur.
Söyleyeceklerimi en başından özetlemeyi severim. Neye göre fahiş fiyat olduğunu değerlendirebilmek için şehir içindeki fiyatların 3 ila 5 katı olduğunu görmek yeterlidir ama euro ve dolar bazında da küresel fiyatlarda rekor kırıldığı bilgisi eksik kalmamalıdır.
Zaten ülkemizdeki ortalama market fiyatlarımızın birçok ülke ile kıyaslama sonuçlarında, çoğunlukla bizim pahalı çıktığımızı zaman zaman aktarıyoruz ama havalimanı meselesi bir başka seviyedir!
• Bu yılın başında Habertürk’ün bir haberine göre, İtalyan Corriera della Sera muhabiri Leonard Berberi’nin araştırmasında; Avrupa’nın 17 havalimanının ziyaret edildiği ve buralardaki temel yiyecek-içeceklerin fotoğrafları da çekilerek euro cinsinden kıyaslamalar yapıldığı anlaşılıyor. Ve ulaşılan sonuç, “Yiyecek-içecek konusunda dünyanın en pahalı havaalanı İstanbul’da” şeklinde duyuruluyor. Hem de öyle böyle değil, yukardaki grafikte görüleceği üzere 2. sıradaki Berlin’i ikiye katlamış şekilde…
Gazeteci bir yetkiliye fahiş fiyatları sorduğunda aldığı cevap, “Bizim fiyatlarda sorumluluğumuz yok, fiyatları markalar kendileri belirliyorlar” şeklinde oluyor. Böyle bir işletmenin imajını bozan bir eylem karşısında sorumluluğu olmayan bir yetkilinin, sorumluluk aldığı daha önemli bir konu ne olabilir ki ?
İkinci yetkilinin ise “Her bütçe ve ihtiyaca uygun çözümler de ek olarak havalimanımızda sunulmaktadır” sözü de hiç inandırıcı olmuyor. Zira aşağıdaki fiyatların çoğu food court bölümünden alınmıştır. Yani AVM’lerde yer alan bütçeye en uygun markalara ait ortak yemek alanlarının benzeri gibi.
Kaldı ki aramızda bunu tartışırken, ertesi gün yurt dışına çıkan Mustafa Kalkandelen daha da uygun fiyatların bulunması gereken içecek otomat fiyatlarını da aktardı. Su 0,5 litre 85 TL (markette 14 TL), Coca Cola 330 ml 210 TL (markette 42,50 TL), Red Bull 250 ml 240 TL (markette 50 TL). Görüldüğü gibi şehirdeki fiyatın 5-6 katı söz konusudur. Daha ne olsun?
Lüks restoranlardan tek fiyat alınmamıştır. Yani alanda daha yüksek fiyatlar da mevcut olmasına rağmen araştırmalarımızda yer almıyor. Zira kıyaslamaları biz artık tüketicinin alım gücüne göre yapmıyoruz; zira o aşama çoktan geçildi. Euro bazında diğer ülke havalimanları ile yapılan kıyaslamayı dikkate alıyoruz. Örneğin bu araştırmaya göre yarım litre Evian su için İstanbul’da ortalama 6 euro ödenirken, Berlin’de 5,9 euro, Frankfurt’ta 4,7 euro, Brüksel’de 4,6 euro, Londra’da ise 4,5 euro ödendiği belirtiliyor. Ayrıca İstanbul Havalimanı’nda espresso 6 euro, cappucino 9 euro fiyatlarıyla öne çıkıyor. Sade bir kruvasanın 16,5 euro, jambonlu ve peynirli sandviçlerin de 16,5 euro ortalamaya sahip olduğu belirtiliyor. Portakal suyunda en düşük fiyat 3,1 euro ile Frankfurt ve Palermo’da iken, İstanbul’da bu fiyatlar 8 euro ya kadar çıkabiliyor.
İstanbul’da 18 euro (890 TL) olan Big Mac Menü fiyatı, araştırmaya göre Batı Avrupa’da ortalama 8,6 euro, ABD’de 13 euro tutuyor.
• YouTuber Yüksel Topal tarafından Haziran ayında yapılan başarılı bir araştırma daha var. Tamamen menü fiyatları veya fiş fiyatları resimlenmiştir. Elbette o günden bugüne kadar ki fiyat artışları dikkate alınmamıştır ama bu kadarı bile fikir vermek için yeterlidir. Sayın Topal’a teşekkür ederiz.
İşte fiyatlar:
Su (en küçüğü) 70 TL, Coca Cola-Fanta- Spreite 230 TL/ 6.5 euro (322 TL) , çay 130-195 TL arası (karton bardakta), çay 6,5 euro ( 322 TL), Türk kahvesi 9 euro (445 TL), Buzlu kahve 9.5 euro ( 470 TL), Amerikano kahve 9 euro (445 TL), portakal suyu (taze sıkılmış değil) 330 TL, yeşil çay 230 TL, açma (kağıt üzerinde) 180 TL, sandviç 590 TL, su böreği 370 TL, tek hamburger 695 TL, pizza (küçük) 580 TL, Baklava (2 parça ve porsiyonun yarısı) 490 TL, Havuç dilimi (tek top dondurmalı) 970 TL, et hamburger menü 25-30 euro (1.237- 1.500 TL), tavuk hamburger menü 17-18 euro (842- 890 TL), makarna 33 euro (1.633 TL), Türk kahvaltısı 52,50 euro (2.600 TL), tatlılar 16 euro (800 TL),
Salatalar 20 euro (990 TL), pizza 33 euro (1633 TL), tek top dondurma 345 TL, cheesecake 18.50 euro (915 TL), Viyana schnitzel 29,5 euro (1460 TL).
Viyana’da bile schnitzel fiyatı en yüksek 15 euro’dur.
Sonuç olarak; eğer bu fiyatlar yabancılar için bu seviyede tutuluyorsa; iyi bilinmelidir ki, onlar da bu kadarını yüksek bulup şaşırıyorlar ve dünyada haber olmasına aracılık ediyorlar. Arkadaşlarım “Sabiha Gökçen’e ve Antalya’ya da bak, daha da şaşırtıcı fiyatlar göreceksin” dediklerinde, başka bir yazının konusu yapmaya karar veriyorum.
Turizme vurulan bu darbeye ilgili Bakanlığın ilgi göstermesi gerekmez mi?
Marketlerde denetim yapıp ceza kesen yetkili kurumların buralara da uğraması isabetli olmaz mı? Zira fahiş fiyatın katmerlisi buralardadır.
Bizim gibi yerli turiste gelince; eğer havalimanında aç yakalanmışsak elimiz mecbur, zira uğramadan geçecek başka bir yolumuz yok ki!
