Ajans Bizim – Avusturya’da, Nazi lideri Adolf Hitler’in doğduğu evin polis karakoluna dönüştürülmesi çalışmaları tamamlanma aşamasına geldi. Ancak proje, kamuoyundaki tartışmaları sona erdirmiş değil!
Kuzey Avusturya’daki Braunau kentinde bulunan ve 17’nci yüzyıla tarihlenen bina, Hitler’in 20 Nisan 1889’da doğduğu yer olarak biliniyor.
Avusturya İçişleri Bakanlığı, 2023’te başlayan tadilatın ilk takvime göre üç yıl gecikmeyle, 2026’nın ikinci çeyreğinde hizmete açılmasının planlandığını açıkladı.
Yetkililer, yapının polis karakoluna dönüştürülmesiyle, Nazi sempatizanlarının “hac ziyaretlerinin” önüne geçmeyi ve binayı ideolojik bir simge olmaktan çıkarmayı amaçlıyor.
Aşırı sağın yükselişi gölgesinde
Proje, Avusturya’nın Holokost’taki sorumluluğuyla yüzleşme konusundaki tartışmaların ve aşırı sağın yükselişinin gölgesinde ilerliyor.
Eski Nazi kadrolarınca kurulan aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ), 2024 seçimlerini kazanmış, ancak hükümet kuramamıştı.
Bina 1912’den bu yana aynı aileye aitti ve 1972’den itibaren devlet tarafından kiralanıyordu. Daha önce engelliler için merkez olarak kullanılan yapı, sık sık neo-Nazilerin ilgisini çekti.
Mülkün son sahibi Gerlinde Pommer, kamulaştırmaya karşı uzun süre hukukî mücadele yürüttü. 2016’da çıkarılan özel yasa ile kamulaştırmanın yolu açıldı, 2019’da Yüksek Mahkeme, yaklaşık 810 bin avro karşılığında satın alımı onayladı.
“İki ucu keskin bıçak”
Braunau sakinlerinden bazıları dönüşüm kararını desteklerken, bazıları farklı bir kullanım öneriyor.
Hükümet, uzman komisyonun tavsiyesi doğrultusunda binanın bir anma mekânına dönüştürülmesini reddetti, bunun neo-Naziler için çekim merkezi olabileceği savunuldu.
Yıkım seçeneği de, “Avusturya geçmişiyle yüzleşmeli” görüşü nedeniyle gündemden çıkarıldı.
Seçilen proje, Avusturyalı Marte Mimarlık Ofisi’ne ait. Tasarım kapsamında bina yükseltilerek genişletildi ve cephe modern bir görünüme kavuşturuldu.
Bir polis karakolunun sembolik açıdan sorunlu olabileceğini savunuldu ve barış ve pasifizmi teşvik edecek bir merkezin daha uygun olacağını dile getirildi. Holokost sırasında yaklaşık 65 bin Avusturyalı Yahudi öldürülmüş, 130 bin kişi sürgüne zorlanmıştı.
Yetkililer ise kararın, Nazi ideolojisine hiçbir şekilde alan tanınmayacağı yönünde net bir mesaj verdiğini belirtiyor. Braunau Belediyesi de geçen yıl Nazi isimlerini taşıyan iki sokağın adını değiştirmişti.
