Karadağ (Montenegro), Avrupa’nın güneydoğusunda, Balkanların Adriyatik kıyısında bir ülkedir. Komşuları Bosna – Hersek, Sırbistan, Kosova, Arnavutluk ve Hırvatistan’dır. Başkenti ve en büyük şehri Podgorica’nın nüfusu 179.505’dir.
(Fatih ilçesi kadar)
Oldukça küçük bir ülke olan Karadağ’ın ekonomik yapısı, turizm de dahil olmak üzere hizmet sektörü ağırlıklıdır. Karadağ her sene nüfusunun iki katı turist ağırlamaktadır. Ülke hemen hemen her şeyi ithal etmektedir.
Bu kıyaslamada en dikkat çekici nokta; et ve süt hariç neredeyse bütün gıda çeşitlerini ithal etmelerine rağmen alışverişin bizden ucuz olabilmesidir.
Karadağ, 1999 yılında yüksek enflasyonla mücadele etmek için Yugoslav Dinarı yerine Alman Markı kullanmaya başladı. Almanya 2002 yılında Euro’ya geçince, Karadağ’da halkın elindeki Markları Euro ile değiştirerek doğrudan Euro kullanımına geçti. AB üyesi değildir, ancak resmi olarak AB adayı ülke statüsündedir. Karadağ, AB entegrasyon süreci, sürdürülebilir kalkınma ve basın özgürlüğü alanlarında güçlü yükseliş ve istikrar kaydetmiştir. Ülke, Balkanlar bölgesinde yapısal reformları en hızlı hayata geçirmesiyle ünlenmiştir.
- Nüfusu 624.000 (Etimesgut ilçesi kadar),
- Yüzölçümü 13.888 kilometrekare (Eskişehir kadar),
- Kişibaşı milli geliri 16.377 Dolar (bizimki 18.040 Dolar),
- Tüketici enflasyonu % 3,2 (bizimki % 31,75 Dolar),
- Net asgari ücret 600 Euro’dur (bizimki 510 Euro).
- Konut durumuna bakacak olursak; lokasyona göre değişmekle birlikte 2 odalı denize yakın ev fiyatları 110.00 Euro (6 milyon lira) ile 180.000 Euro (10 milyon lira) arasında seyretmektedir. Aynı evlerin aylık kiraları ise 700 ile 1200 Euro arasında değişmektedir.
Şimdi fiyat kıyaslamamıza geçebiliriz…
- Ülkede bulunan market zincirleri; Voli (orta segment), HDL (Hard Discount Lokoviz), İdea (Hırvatistan ve Sırbistan kökenli), Megapromet (sahil bölgelerinde) öne çıkanlarıdır.
- Alışveriş tarihi: 6 Ağustos 2026,
- Alışveriş yerleri: Voli ve bizim tarafta da iki büyük ulusal zincir…
- Güncel kur 1 Euro= 55,07 TL
- 58 ürünlük listede biz yüzde 28,5 daha pahalıyız. Bu ürünlerden 39’unda bizdeki fiyat daha yüksek…
- Tavuk fiyatlarına dikkatinizi çekerim. Tavuk bütün ile parça fiyatlarının bu kadar ayrıştığı bizden başka bir ülkeye rastlamıyoruz. Son çarpıcı örnek aşağıdaki listede görülebilir.
- Kırmızı et fiyatlarında benzerlik yoktur. Euro bazında bile fark büyüktür.
- Tamamı ithal olan meyve çeşitlerinde, limon ve üzüm hariç pahalıyız.
- Birebir aynı markalı ürünlerde; St Dalfour reçel, Milka ve Tobleron çikolata, Snickers, Mars ve Twigs, Nescafe Gold, Jacobs Gold, bizde oldukça pahalıdır ve de bu konu hayli düşündürücüdür.
- Sadece yabancı markalar mı; bir yerli markamızın 8’li çikolatalı gofreti Almanya’daki Türk marketinde 0,99 cente satılıyor.
Türkiye fiyatı ise 17,90 TL x 8 = 143,20 TL’dir. Karşılığı 2,60 Euro’dur.
Soru 1: Eğer bu indirimli bir fiyatsa böyle indirim olur mu?
Soru 2: Eğer bu oranda indirim normal görülüyorsa, Türkiye yerine Almanya tercihi doğru mu?
Soru 3: Yurt dışında bu örneklerden yüzlerce var. Geliri daha düşük olan bizim tüketicimize reva görülmesi haklı bir uygulama mıdır?
- Vatandaşın alışverişe yetmeyen geliri için “ancak soğan-ekmek yemeğe yeter” ifadesi çok eski yıllarda kaldı. Aşağıdaki listede görüleceği üzere ekmek % 44, kurusoğan % 120 daha pahalıdır bizde…
- Satın alma gücüne bakacak olursak; Karadağ vatandaşının geliri % 18 fazlayken, bizim de alışveriş tutarımız % 28,5 daha fazladır.
Karadağ vatandaşı aylık geliri ile bu alışverişi bir ay içinde 3 defa tekrarlayabilirken, bizim vatandaşımız aynı alışverişi aylık geliri ile 2 defa tekrarlayabilmektedir. Başka bir ifade ile Karadağ vatandaşı gelirinin % 33’ünü bu alışverişe ayırırken, bizim vatandaşımız gelirinin % 50’sini bu alışverişe ayırmak zorundadır.
Sonuç olarak; yaptığımız bütün kıyaslamalarda pahalı çıkmamız ve zaman geçtikçe farkın daha da açılması hiç sürpriz değildir. Zira gıda fiyatları bizde büyük oranda artarken, birçok ülkede gerilemeye devam etmektedir.
İşte son durum:
Euro Bölgesi’nde yıllık gıda enflasyonu % 1,2 seviyesindedir. Ancak gıda enflasyonunun olmadığı, hatta 1 yıl sonra fiyatların gerilediği 14 ülke vardır. Yıllık ve Temmuz ayı itibariyle; Bosna- Hersek (% – 0,5), Çekya (% – 3,1), Danimarka (% – 1,6), Estonya (% – 1,6), Macaristan (% – 4,4), Letonya (% – 3,1), Litvanya (% – 0,3), Hollanda (% – 0,4), Polonya ( % – 0,4), Sırbistan (% – 6,1), Slovakya (% – 2,1), Slovenya (% 0,4), İsveç (% – 7,2), İsviçre (% – 1,3).
(Kaynak: Trading Economics)
Dünyada da % 37,53’lük gıda enflasyonumuz ile en yüksek üçüncü ülke (Venezuela ve İran’ın arkasından) durumundayız. Dolayısıyla bundan daha önemli bir derdimiz olamaz…
