Sahte diplomalar gündemi bir anda değiştirdi. Araştırılır, soruşturulur, yasal süreç başlar, birkaç günah keçisi bulunur, bütün suç onların sırtına yüklenir, medyada uzmanlaşmış gazeteciler de artık olmadığı için kısa sürede unutulur gider.
Şimdilik bütün gazetelerde, haber sitelerinde, TV kanallarında, YouTube’da ilk sırayı koyuyor. Haber değeri olduğu tartışılmaz.
Tartışılması gereken, diplomaların, iş bitirme belgelerinin, karnelerin yıllardır nasıl bir gelir kaynağı olarak kullanıldığı.
Yıllarca devlette çalışmış bir inşaat mühendisinin bitirdiği işlerden hakkıyla aldığı bir karne vardır. Emekli olduğunda bir şirket kursa, bu karne sayesinde kamu ihalelerinden milyarlarca liralık inşaat işi alabilir. Ama şirket kurmak, kamudan iş almak çok kolay değildir. Prosedür malûm; yüklü bir sermayeyle yasal olarak bir şirket kuracaksınız, şirketinizde liyakatli meslektaşlarınızı istihdam edeceksiniz, bankalardan teminat mektupları alabileceksiniz… Sonra da “gereğini yerine getirip” kimsenin ayağına basmadan kamudan ihaleyle iş alacaksınız. Kolay kolay gerçekleştirilebilecek bir şey gibi gözükmüyor değil mi? Namusuyla çalışmış kaç kişi emekli olduğunda bu kadar para sahibi olabilir ki? Onun yerine, alın teriniz, emeğiniz, bilgi birikiminiz ve yıllarınızın karşılığı olarak elde ettiğiniz bir karneniz var elinizde. Tahsili olmayan bir müteahhit, “o karneyi ben kullanayım, sana da karşılığında ayda şu kadar bin lira veririm” diyor. Cazip değil mi? İşe gidip gelmeyeceksiniz, arada bir imza atacaksınız, her ay müteahhitten de karnenizin karşılığı olarak binlerce lira alacak, emekliliğinizi yaşayacaksınız. Tabii, müteahhidin yaptığından da yapmadığından da sorumlu olacaksınız. O kadar da olacak artık.
Alın size bir örnek; yasal bir inşaat şirketinin web sayfasından “Kiralık İş Deneyim Listesi”
Bu arada işi daha da ilerletip “Kiralık İnşaat Şirketi” pazarlayanlar var.
Eczanelere de bir bakalım. Yıllarca gider gelir, bir kez bile yüzünü görmezsiniz asıl orada olması gereken eczacının. Çalışanlar vardır, tanırsınız, sohbet edersiniz, akıl danışırsınız sağlık sorunlarınız için, ama birçoğunun eczacılıkla ilgisi yoktur. Duvarda gördüğünüz diplomalar, belgeler bilmediğiniz, tanımadığınız kişilere aittir. Adamın biri o kadar rahat ki, “Kiralık eczacı diploması arıyorum” diye internette ilan yayınlamış! Eczacı diploması kiralayıp duvarına astığında, sen eczacı mı olacaksın?
Bir asansör firması, “Kiralık Makine Mühendisi Diploması” arıyor. Adam bu kiralık diploma sayesinde 30-40 katlı binalardan iş alıp asansör üretecek, bu asansörlerin bakım zamanı geldiğinde etiketinin üzerine imzayı atıp “güvenlidir” diyecek, sizler, çocukların, torunlarınız güle oynaya bu asansörlerle canınızın tehlikede olduğunu bilmeden inip çıkacaksınız öyle mi?
Hangi birini sayayım; eczacı, mühendis, pratisyen hekim, veteriner hekim, kimyager, psikolog, sosyolog diplomaları pazarlanıyor, birileri bu diploma ticaretine aracılık yapıp payını alıyor. Tarımsal danışmanlık, işyeri açma ve işçi çalıştırma belgesi de kiralanıyor.
Bunları araştırmak için çok fazla yorulmadım. Birkaç arama motoru 3-5 dakika içinde binlercesini serdi önüme.
Son günlerde ortaya çıkan sahte diploma, sahte tez, sahte doktora gibi belgelere bu kadar rahat ulaşılabilmesinin, 29 dakikada online diploma alınabilmesinin engellenmesi çok zor. “Globalleşen dünyada” diyorlar ya, biz nasibimizi sahtekârlıktan alıyoruz. Hasbelkader bir ev sahibi olabilmiş bazı arkadaşlarım evi elinden gitmesin diye, e-devlet’e girip üzerine kayıtlı tapuyu nasıl kilitleyeceğini araştırıyor. Düşünebildiği önlem bu, ama işe yarayıp yaramayacağını kendisi de bilmiyor. Nüfus bilgilerimiz, sağlık kayıtlarımız, GSM numaralarımız, tapu sicil bilgilerimiz, otomobilimizin ruhsat bilgileri 2-3 bin lira kadar ucuz bir fiyata GSM üzerinden erişilebilen birtakım gruplarda pazarlanıyor.
