Ajans Bizim – ABD Başkanı Donald Trump’ın pek çok ülke için uygulamaya koyduğu ek gümrük vergilerinin tamamına yakını yargı tarafından kaldırıldı.
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, açıkladığı ilgili kararda, Trump’ın 1977 tarihli “olağanüstü durum” yasasına atıfta bulunarak uygulamaya koyduğu ilave gümrük vergileri uygulamasıyla yetkilerini aştığına hükmetti.
Mahkeme yargıçları, söz konusu yasanın “gümrük yetkilerinin sınırsız bir şekilde devrini öngören her türlü yorumun anayasaya aykırı” olduğunu savundu.
Uluslararası Ticaret Mahkemesinde sivil ticari anlaşmazlık davalarına bakan üç yargıç, Trump’ın “neredeyse her ülkeden gelen mallara sınırsız ek vergi uygulamak için 1977 tarihli olağanüstü durum yasasına başvuramayacağını ve Kongre’nin olağanüstü durum yasasıyla Başkana sınırsız yetkiler devretmediğini” ifade etti.
Konuyu ele alan sorumlu mahkemenin, davada, ABD’nin ithalata uyguladığı ek gümrük vergisini yükseltme yetkisini genel olarak sorgulamadığı, sadece bu yetkinin Kongre’ye mahsus görüldüğüne hükmettiği aktarıldı.
Kararın gerekçesine dair belgede ayrıca, 1977 tarihli Uluslararası Olağanüstü Ekonomik Yetkiler Yasasının Başkana yalnızca acil bir durumda, “alışılmadık ve olağanüstü bir tehditle mücadele için” uygun ekonomik yaptırımlar uygulama yetkisi verdiği de kaydedildi.
Trump yönetiminden karara tepki
ABD hükümeti, mahkemenin kararına itiraza hazırlanırken, avukatların “ABD Temyiz Mahkemesine başvuracakları bildirildi. Mahkeme, Beyaz Saray’a gümrük vergilerini kaldırmaya yönelik sürecin tamamlaması için on gün mühlet tanımıştı.
Beyaz Saray’dan yapılan ilk değerlendirmede mahkemenin yargıçları, “Ulusal nitelikte olağanüstü durumda neler yapılacağına seçilmiş yargıçların karar veremeyeceği” dile getirilerek eleştirildi.
Hükümet sözcüsü Kush Desai, “yargıdaki bu krizin aşılması ve Başkan Trump’ın Amerika’yı yeniden büyük yapması için yürütme organının her türlü imkânının kararlı şekilde kullanılacağını” belirtti.
Trump’ın Beyaz Saray’daki en yakın çalışanlarından biri olan danışmanı Stephen Miller de kararı “yargı darbesi” olarak nitelendirdi.
Başkan Donald Trump, Nisan ayı başında birçok ülkeye yüksek ek gümrük vergileri uygulamaya ilişkin karar aldığını duyurmuş ancak kısa bir süre sonra bunları 90 gün boyunca yüzde onluk bir taban vergi oranına düşürmüştü.
ABD tarafından hâlihazırda, otomobillerin yanı sıra çelik ve alüminyum ürünlerine yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanıyor.
Trump geçen hafta da Haziran ayından itibaren Avrupa Birliği’nden ithalata yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını dile getirmiş, ancak daha sonra AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından bunu 9 Temmuz’a kadar ertelemeye karar verdiğini açıklamıştı.
