Ajans Bizim – ABD, 78 yıllık üyeliğini sonlandırarak Dünya Sağlık Örgütünden (DSÖ) resmen ayrıldı. Karar, Başkan Donald Trump’ın bir yıl önce yaptığı duyurunun ardından yürürlüğe girdi.
Uzmanlar, ABD’nin çekilmesinin küresel sağlık programlarını zayıflatacağı ve yeni salgınlara karşı hızlı yanıt kapasitesini olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
DSÖ’ye göre, ABD’nin kuruluşa 130 milyon dolardan fazla borcu bulunuyor. Trump yönetimi yetkilileri, ayrılığın bazı sonuçlarının hâlâ netleşmediğini kabul ederken, özellikle diğer ülkelerden elde edilen salgın verilerine erişimin kaybedilmesinin ABD için ciddî bir risk oluşturduğunu belirtiyor.
Georgetown Üniversitesi Halk Sağlığı Hukuku Uzmanı Lawrence Gostin, kararın küresel salgınlara verilen yanıtı zayıflatacağını söyledi. Gostin, ABD’li bilim insanları ve ilaç şirketlerinin yeni tehditlere karşı aşı ve ilaç geliştirme kapasitesinin de zarar göreceğini belirterek, “Bu, benim yaşamımda alınmış en yıkıcı başkanlık kararlarından biridir” dedi.
Trump yönetimi, ocak ayı başında WHO’nun yanı sıra Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve uluslararası iklim müzakerelerini düzenleyen BM anlaşması dahil olmak üzere toplam 66 uluslararası kuruluştan çekilme kararı almıştı.
Birleşmiş Milletlerin sağlık alanındaki uzman kuruluşu olan DSÖ, Ebola, mpox ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine karşı koordinasyonu sağlıyor, yoksul ülkelere teknik destek sunuyor ve sınırlı sayıdaki aşı ile tedavilerin dağıtımına yardımcı oluyor.
Dünyadaki neredeyse tüm ülkeler örgütün üyesi konumunda.
ABD, DSÖ’nün kuruluşunda öncü rol oynamış ve uzun yıllar boyunca örgütün en büyük bağışçılarından biri olmuştu. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı verilerine göre, Washington, DSÖ’ye yıllık ortalama 111 milyon dolar aidat ve yaklaşık 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlıyordu.
Trump, DSÖ’den çekilme kararını, örgütün Covid-19 pandemisini ve diğer küresel sağlık krizlerini kötü yönettiği gerekçesine dayandırmıştı. Yönetim ayrıca, ajansın gerekli reformları uygulayamaması ve siyasî etkilerden bağımsız hareket edememesi eleştirisini dile getirmişti.
Halk sağlığı uzmanları, ABD’nin ayrılmasının çocuk felciyle mücadele, anne ve çocuk sağlığı programları ile yeni virüs tehditlerinin tespitine yönelik küresel çalışmaları olumsuz etkileyeceği görüşünde.
