Süfyan Kızılarslan / Ajans Bizim – CHP’de, motokuryeler ve dijital platform görevlilerinin çalışma düzenine ilişkin çerçevenin oluşturulmasına yönelik kanun teklifi hazırlandı.
Grup başkanvekilleri Engin Altay, Özgür Özel, Engin Özkoç imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi, İş Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda değişiklik öngörüyor.
Teklif, objektif şart ve koşulların varlığı halinde dijital işgücü platformunun tanımı, bu tür platformlarda çalışmanın tarafı olan çalışanların işçi statüsünde değerlendirilmesi, çalışanların haklarının korunmasına yönelik düzenlemeler yapılması ve asgari gelir güvencesinin sağlanmasını içeriyor.
Bu kapsamda İş Kanunu’na “Dijital işgücü platformlar aracılığıyla çalışma ve kendi hesabına çalışmanın tanımlanmasına ilişkin esaslar” başlıklı bir madde eklenmesi öngörülüyor.
Teklifle, araçların mali sorumluluk sigortasının işveren tarafından yaptırılması, aylık ortalama gelirin asgari ücretin altında kalmaması, çalışanların sosyal güvenlik kapsamına alınması düzenleniyor.
“Tahribat yaratmaktadır”
Teklifin gerekçesinde işgücü piyasasında işletmeler tarafından talep edilen ve teknolojik gelişmelerin mümkün kıldığı esnek istihdam biçimlerinin işverenlere koşulları dilediği gibi belirleme fırsatı verdiği belirtilerek, şunlara yer verildi:
“Bu çerçevede ortaya çıkan atipik istihdam biçimleri uzun süreli ve korumalı istihdam biçimlerinde işverene yönelik yükümlülükleri azalttığı veya ortadan kaldırdığı gibi işgücünün sağlık sosyal güvenlik, ücret, sosyal ve mali haklarına yönelik tahribat yaratmaktadır.
Dijital emek platformları atipik istihdam biçimleri içinde, işletmelere işveren statüsünün getirdiği tüm sorumluluklardan kaçınarak, emeğin sosyal maliyetlerine katlanmaksızın, dilediği zaman, dilediği süre boyunca çalıştırabileceği ve dilediği beceri seviyesinde işgücüne kolayca ulaşabileceği küresel veya yerel işgücü piyasaları sunmaktadır.
Çalışanlar açısından güvencesizliğin ve sömürünün yeni biçimi olan dijital emek platformları, her geçen gün daha fazla değer kazanmakta, daha fazla işçinin temel gelir kaynağı olmaya devam etmektedir. Dijital platform çalışma modeline ve platform çalışanlarına ilişkin koruyucu yasal düzenlemeler bulunmamaktadır.
Bu alanda çalışanların statüsü, çalışmanın ortaya çıkardığı risklerden çalışanların korunmasına yönelik düzenlemeler ile bu alanda çalışanların sosyal güvenlik haklarına yönelik çeşitli sorunlar bu alandaki çalışmaların ana konularını oluşturmaktadır.
Bu bağlamda Türkiye’de çalışma hayatına ilişkin mevzuatta bu yeni çalışma biçimine yönelik düzenleme ihtiyacı ortaya çıkmıştır.”
