Kıta Avrupası’nın en batısında yer alan Portekiz, kuzeyinde ve doğusunda AB içerisindeki en uzun ve kesintisiz kara sınırını paylaştığı İspanya ile komşudur. Güneyinde ve batısında Kuzey Atlantik Okyanusu yer alır. Başkenti Lizbon olup, ikinci büyük şehri Porto’dur.
Akdeniz iklimine sahiptir. Yıllık ortalama sıcaklık 17 derecedir. Turizm en önemli geçim kaynağıdır. Portekiz şarapları dünya çapında pazarlanmaktadır.
Portekiz’de; pirinç, buğday, mısır, patates, incir, badem, portakal, üzüm, çavdar ve zeytin yetiştirilir. Ülkede malların çoğu ithal edilmekle birlikte, meyve sebze çeşitleri de özellikle Güney Amerika ülkelerinden gelmektedir.
Portakal Anadolu’ya Portekiz’den geldi. Bu nedenle “Portugal meyvesi” olarak adlandırılırken, zamanla yalınlaşarak portakala dönüşmüştür.
Portekiz, ABD ve birçok AB ülkesine göre daha ucuz bir yaşam sunan ülkedir. İşte bunun için listede görüldüğü üzere, aramızdaki fiyat farkı daha büyüktür. Ülkemizdekinden çok daha kaliteli etin, çok daha ucuza bulunduğu bir ülkedir. Meyve sebze çeşitlerinde de aynı durum geçerlidir.
Portekiz Avrupa’nın gelire göre yaşam maliyeti en uygun ülkesidir. Yirmi yıl önce bizzat şahit olduğum durum, bize göre daha pahalı kaldıklarıydı.
Gayrimenkul fiyatlarına gelince; örneğin Lizbon merkezinde üç odalı bir dairenin ortalama fiyatı 340 bin Euro’dur (17,4 milyon TL). Merkez dışında benzer büyüklükte bir dairenin ortalama fiyatı 180 bin Euro’dur (9,2 milyon TL).
Ortalama aylık kiralar merkeze yakın 900-1000 euro (46 bin-51 bin TL), dış bölgelerde ise 750 euro (38 bin TL) civarındadır. Yani 20 yıl önce bizim lehimize olan büyük fark, bugün hemen hemen eşitlenmiştir.
Ulaşım aylık 2.000 TL civarındadır. Lizbon veya Porto’da aylık kart 40 euro olup; otobüs, tramvay ve metro hatlarında sınırsız seyahat imkânı sağlar.
Portekiz’de büyük market zincirleri; Continente, Pingo Doce, Lidl, Aldi, Auchan, Mercadona, Minipreço ve Intermarche’dir. Görüleceği üzere 10 milyon nüfusa rağmen kıran kırana rekabet yaşandığı ortadadır.
Fiyat kıyaslamalarına başlayalım…
- 39 ürünlük listede Portekiz fiyatları Lidl sitesinden 23 Mart 2026 tarihinde, Türkiye fiyatları da aynı gün iki ulusal zincirimizden alınmıştır.
- Sanal alışveriş tarihindeki kur, 1 Euro = 51,28 TL’dir.
- Portekiz nüfusu 10,4 milyondur.
- Kişi başı geliri 31.415 dolar (2025) olup, bizim kişibaşı gelirin (18.198 dolar) yüzde 73 fazlasıdır.
- Yıllık enflasyon oranları yüzde 1,9, işsizlik oranları yüzde 5,6’dır.
- Portekiz’de 2026 yılı brüt asgari ücreti 1.073 euro (920x 14 /12) olup, net asgari ücret 800 Euro’dur. Bizim net asgari ücret ise 547 euro karşılığıdır.
- Portekiz alışverişi 203,40 euro tutarken, Türkiye alışverişi 17.378 TL (338,83 euro) çıkmıştır. Görüldüğü gibi euro bazında yüzde 67 pahalıyız. 39 ürünün sadece 6’sında biz ucuzuz. Bizim alışveriş tutarını şişiren ürünler hiç sürpriz değildir. Zaten normal olmadığını devamlı yazıyoruz. Ayçiçek yağında yüzde 119, kuzu pirzolada yüzde 193, kuzu kuşbaşında yüzde 127, kuzu butta yüzde 78, muzda (ithal) yüzde 195, dana bonfilede yüzde 136, viskide yüzde 72, tereyağda yüzde 45, elmada yüzde 87, kaşar peynirde yüzde 79 pahalıyız.
- Bu şekliyle; Portekiz tüketicisi yüzde 46 daha fazla gelir elde ederken, bizim tüketicimizin harcaması da yüzde 67 fazladır ve böylece iki türlü kayıptadır.
- Portekiz vatandaşı bu alışverişi bir aylık geliri ile 4 defa yapabilirken, bizim vatandaşımız aynı alışverişi 1 ay içinde 1,6 defa yapabilmektedir.
Başka bir ifadeyle, Portekizli tüketici gelirinin yüzde 25’i ile bu alışverişi yapabilirken bizim tüketicimiz aynı alışverişi gelirinin yüzde 62’si ile yapabilmektedir.
Sonuç olarak; bizim tüketicimizin gelirine göre harcaması çok yüksektir ve benzer duruma başka bir ülkede kolay kolay rastlayamıyoruz. Geliri bizden düşük ülkeler vardır ama harcamaları daha da düşüktür. Örneğin Arnavutluk tüketicisinden yüzde 20 daha fazla gelire sahip olmamıza rağmen, harcamamız yüzde 51 daha fazladır. Görüldüğü gibi Arnavutluk’tan bile daha düşük satın alma gücüne sahibiz. Birçok Avrupa ülkesiyle yaptığımız kıyaslamalarda; Portekiz örneğinde olduğu gibi hem gelirimiz farklı şekilde düşüktür hem de harcamamız farklı şekilde yüksektir.
