Süfyan Kızılarslan / Ajans Bizim – Afganistan’daki Taliban yönetimi kadınların sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışmalarını da yasakladı.
Taliban yetkilileri, kadın STK personelinin başörtüsü takmayarak kıyafet kurallarını çiğnediği savunmasıyla alınan kararı savundular.
Yasaklamaya ilişkin kararname kız öğrencilerin üniversitelerden yasaklanmasından birkaç gün sonra geldi.
Taliban yönetiminin Ekonomi Bakanlığı’ndan hem ulusal hem de uluslararası STK’lara gönderilen bir mektupla karar tebliğ edildi. Yasağa uymayan herhangi bir kuruluşun lisansının iptal edileceği de belirtildi.
Evlerinde asıl kazanan kadın Afgan STK çalışanları korkularını ve çaresizliklerini anlattılar. BBC’nin isimlerinin yayınlamadan görüşlerini açıkladığı kadınlardan biri “İşime gidemezsem aileme kim bakabilir?” diye sordu. Eve ekmek götürmek için çalışan bir başkası ise haberi “şok edici” olarak nitelendirdi
Üçüncü bir kadın, artık faturalarını ödemek ve çocuklarını beslemek için mücadele edeceğini söyleyerek, Taliban’ın katı kurallarının İslam ile ilgisi olmadını söyledi.
Görüşülen başka bir kadın, “Dünya bizi izliyor ve hiçbir şey yapmıyor” dedi.
Tepkiler
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken derin endişe duyduğunu söyledi ve kararın “milyonlara hayati ve hayat kurtaran yardımı kesintiye uğratacağını” kaydetti. Blinken, “Kadınlar dünya çapındaki insani yardım operasyonlarının merkezinde yer alıyor. Bu karar Afgan halkı için yıkıcı olabilir” dedi.
Karar, üst düzey bir Birleşmiş Milletler yetkilisi tarafından “insani ilkelerin açık bir ihlali” olarak tanımlandı.
BM kuruluşlarının ülkede önemli bir varlığı var ve yardım ve geliştirme çalışmaları yürütüyor. BM İnsani Yardım Ülke Ekibinin konuya ilişkin bugün acil bir toplantı yapması planlanıyor.
Bazı STK’lar kapanabilir
Save the Children’ın bir çalışanı örgütün Taliban yetkilileriyle görüşmeyi planladığını söyledi ve kadınların çalışmasına izin verilmezse bazı STK’ların kapanmak zorunda kalacağını dile getirdi.
Örgütlerin sadece erkek çalıştırmalarına izin verilirse, Afgan kadınların doğrudan yardım alamamasından da korkuluyor. Taliban kuralları erkeklerin kadınlarla çalışmasını yasaklıyor.
Care International’dan Melissa Cornet, kadın çalışanların diğer kadın ve kız çocuklarına ulaşmak için “önemli” olduğunu açıkladı.
Onlar olmadan, ülkenin büyük bir kısmının halihazırda yaşamı tehdit eden açlık seviyeleriyle karşı karşıya olduğu bir durumda, insani durum hızla kötüleşebilir” dedi.
Uluslararası Af Örgütü’nün Güney Asya şubesi yasağı, “kadınları Afganistan’ın siyasi, sosyal ve ekonomik alanlarından silmeye yönelik bir başka içler acısı girişim” olarak nitelendirdi.
Kuzeydeki Mezar-ı Şerif şehrinde ve yakındaki ücra köylerde çalışan bir doktor, gelişme karşısında “üzgün ve harap” olduğunu söyledi. Doktor, tıbbi tedaviye erişmeye çalışan kadınların “sorunlarını erkeklere tam olarak anlatamadıkları” için “büyük zorluk” yaşayacaklarını da dile getirdi.
Bu hafta başlarında Afgan üniversitelerine kadınların gitmesinin yasaklanması da benzer eleştirilerle karşılaştı. Cumartesi günü Herat’ta da dahil olmak üzere, Taliban tarafından hızla bastırılan protestoları tetikledi.
Taliban, geçen yıl ülkenin kontrolünü yeniden ele geçirdiğinden beri, yönetiminin 1990’larda görülen rejimden daha yumuşak olacağına söz vermesine rağmen, kadın haklarını sürekli olarak kısıtladı.
Şu anda silahlı korumalar tarafından uygulanan kız üniversite öğrencilerine yönelik yasağın yanı sıra çoğu ilde kızlar için orta öğretim okulları kapalı olmaya devam ediyor.
Kadınların diğer halka açık alanların yanı sıra parklara ve spor salonlarına girmeleri de engellendi.
